PLEIKU XUA VA NAY|MUA RAO | PleikuCafe | Nguoi yeu Pleiku | Tin tuc Pleiku | Con nguoi Pleiku | Que huong Pleiku | Cafe Pleiku
( 11:49:25 24-04-2011 )

Mấy ngày nay trời nóng bức, ai cũng thấy khó chịu. Hôm nay, một cơn mưa rào đổ xuống làm vạn vật có dịp được tắm mát.

Lúc này, trời nắng gắt như đổ lửa bỗng tối sầm lại, gió thổi ù ù, nắng tắt, mây đen kéo tới ùn ùn như ông mặt trời mặc áo giáp đen ra trận. Bỗng từ đâu, một đàn mối bay ra. Bay đến sát ngọn cây, mái nhà các chú mối trẻ. Chúng bay cao quá! Còn những chú mối già chỉ bay là là mặt đất. Gần đó, gà mẹ dẫn đàn gà con đi tìm nơi chuẩn bị ẩn nấp. Những chú gà con như những cuộn len biết di động đang chạy lon ton theo mẹ. Khắp nơi dưới đất, đàn kiến hối hả hành quân về tổ. Trông chúng thật chậm chạp vì phải mang đầy thức ăn dự trữ, báo trước mùa mưa kéo dài. Bụi cuốn mù trời. Những chiếc lá khô được chị gió cuốn vào góc sân.

 Bỗng chớp lóe sáng rực, bầu trời lúc nào là một túi chứa nặng trĩu nước. Túi nước ấy đã vỡ, mưa đến rồi!

 Mưa bắt đầu bằng những giọt tí tách, rồi lộp bộp, lộp bộp... Cuối cùng, mưa xối xả như trút nước. Lũ trẻ trong xóm reo lên ầm ĩ, chạy ra đường tắm mưa. Mưa nghe ù ù như xay lúa. Mưa sầm sập giọt ngã, giọt bay. Đất trời mù trắng nước. Mưa chéo mặt sân, sủi bọt. Vô số bong bóng nước trôi vùn vụt như đèn kéo quân, tan vỡ nhanh chóng như bọt xà phòng. Mùi nước mưa nghe ngai ngái xộc thẳng vào nhà. Mưa đổ rào rào trên những mái tôn. Mưa đập bùng bùng trên các tàu lá chuối. Nước chảy ồ ồ, xối xả, lênh láng khắp mặt đường, ngập cả sân. Nước phát ra thứ âm thanh ồng ộc như tiếng sóng vỗ bờ. Lúc này, nước đục ngầu, chảy cuồn cuộn về các cống rảnh. Mọi vật nhòa đi trong màn mưa.

Bấy giờ, gió đã thôi đánh xé các tàu lá. Những tia chớp lần lượt rạch xẻ nền trời xám xịt, tạo ra những tiếng nổ long trời lở đất làm trẻ em trong xóm hét lên. Mảnh trời phía Tây đã toạc thành hai mảnh đen trắng rõ rệt, hé lộ chút ánh sáng. Mây đen nhanh chân chạy xộc về một hướng. Mọi vật dần sáng tỏ. Mưa ngớt dần rồi tạnh hẳn. Từng tán lá, ngon cây, cọng cỏ dần ngoi lên rủ sạch nước. Từ gốc cây nào đó, những chú chim chào mào bay ra để đón chào ông mặt trời đang chiếu những tia nắng vàng óng ánh xuống trần gian. Cây cối phấn khởi, hả hê vì được tắm mát. Bầu trời lại trong xanh. Ngoài đường, tiếng bàn chân chạy lép nhép trên những vũng nước. Trông kìa, một sắc cầu vồng gồm bảy màu hiện ra từ lúc nào ở phía Đông.

Cơn mưa rào đã đem đến cho mọi người cái không khí trong lành, khoan khoái; gột rửa sạch những nóng bức, khó chịu và đầy bụi bặm của những ngày qua. Bây giờ, mọi người lại tiếp tục công việc đang còn dở dang. Yêu biết bao cơn mưa rào ở thành phố em!

Nguyễn Lê Anh Huy

(Lớp 6, THCS Nguyễn Du, TP. Pleiku)

 

BT: Bài tả cơn mưa dựa theo tác phẩm thơ "Mưa" của Trần Đăng Khoa. Cảm ơn cô Đức đã gửi cho pleikucafe.com bài viết này.

------

Nhân dịp này mời Quý vị và các em cùng tham khảo thêm một tư liệu liên quan khá thú vị:

TRỞ LẠI VỚI CƠN MƯA TUỔI THƠ CỦA TRẦN ĐĂNG KHOA  
(Trò chuyện cùng Trần Đăng Khoa)                                                         

Trần Đăng Khoa đã làm bao thế hệ say mê vì những bài thơ ông viết lúc thiếu thời. Những HẠT GẠO LÀNG TA, ĐÁM MA KIẾN , VÀNG ƠI... rất nhiều người đã thuộc nằm lòng. Nhà nghiên cứu , phê bình văn học Vũ Nho từng gặp lại nhà thơ Trần Đăng Khoa để làm cuộc phỏng vấn về bài thơ MƯA, của ông. Xin giới thiệu với các bạn cuộc phỏng vấn này:  

 

Vũ Nho (VN): - Xin chào Trần Đăng Khoa. Hôm nay đột nhập vào tư gia, mình muốn ông dành chút thời gian cho một bài thơ viết hơn ba chục năm về trước của cậu bé Khoa.      

Trần Đăng Khoa (TĐK) : - Sẵn sàng hầu chuyện bác.   

VN:  - Trước hết mình muốn biết chú bé Khoa đã viết bài thơ "Mưa" trong hoàn cảnh nào? Có phải từ một đề tập làm văn "Em hãy tả lại cơn mưa rào" của thầy cô giáo hay không? 

TĐK: - Ồ! Không phải một bài tập làm văn được viết bằng thơ đâu. Không có đề văn nào như vậy cả. Nhưng bác có cảm giác ấy cũng một phần vì bài thơ thuộc loại tả cảnh. Còn vì sao em viết ư? Chính là từ gợi ý của một bài ca dao về mưa:

Trời mưa

Quả dưa vẹo vọ

Con ốc nằm co

Con tôm đánh đáo

Con cò kiếm ăn         

Hồi ấy, tuy mới học lớp ba nhưng em đọc dữ lắm. Bạn bè chúng gọi em là "ông cụ non". Em chẳng biết là có già thật không, nhưng em có ý  định dựng một cơn mưa theo kiểu của mình....      

VN: - Bài thơ được viết khi quan sát một trận mưa trực tiếp hay là bằng kinh nghiệm về mưa của em bé đã lên chín tuổi?         

TĐK: - Bài thơ này không viết khi đang nhìn mưa. Mưa  ngấm vào máu thịt của em từ bé. Chúng em chơi trong mưa, tắm trong mưa, chăn trâu cắt cỏ trong mưa. Trẻ con nhà quê quen dãi nắng dầm mưa. Đến bây giờ em vẫn hình dung mùi nước bốc lên từ ao bèo lúc sắp mưa. Vả lại ngồi nhìn mưa mà viết thì hoá ra đó là loại văn thơ viết bằng mắt.         

VN: - Trong bài thơ có câu "mối trẻ bay cao, mối già bay thấp". Đó là viết theo quan sát, theo kinh nghiệm dân gian hay chỉ là suy đoán?         

TĐK: - Ấy là suy đoán thôi. Khi sắp mưa, ở thôn quê mối bay ra rợp cả sân: Có con bay cao, có con bay thấp, có con rụng cánh chỉ bò như sâu khoai. Mối trẻ khoẻ sức nên bay cao, mối già yếu hơn, bay thấp. Suy đoán thế thôi.Chứ bác bảo làm sao mà em phân biệt được mối trẻ với mối già. Em có phải là nhà sinh vật học nhìn đời sống bằng kính hiển vi đâu (cười).

VN: - Trong thơ, có hai lần Khoa viết "tóc tre", "Bụi tre tần ngần gỡ tóc" (Mưa), "Chị tre chải tóc bên ao. Nàng mây áo trắng ghé vào soi gương" (Buổi sáng nhà em). Liệu có phải là do ảnh hưởng của nguồn nào không? Lúc ấy Khoa đã đọc "Nước gương trong soi tóc những hàng tre" của Tế Hanh chưa?         

TĐK: - Em đọc nhiều nhưng lại chưa đọc câu thơ ấy của Tế Hanh. Em viết thế là phóng bút mà viết thôi. Cánh nhà quê hay nói "tóc rễ tre" chỉ loại tóc thô và cứng. Thế thì lá tre cũng có thể so với tóc được chứ. à mà câu thơ của Tế Hanh bác vừa nhắc là câu thơ hay. Lớ ngớ thế nào mà cả một câu thơ sau này của em nữa lại cũng trùng câu của Tế Hanh. Cái câu "Biển một bên và em một bên" ấy. Chỉ khác có một chữ và.Nhưng bác lưu ý cho em điều này: câu thơ về biển của Tế Hanh không phải là câu thơ hay. Và em viết câu thơ ấy cũng là thuận tay thì viết chứ không phải dụng công hay nghĩ ngợi gì nhiều. Tất nhiên, câu thơ viết sau, lại trùng với Tế Hanh, nên em đã trả lại nó cho Tế Hanh.         

VN: - Việc giống nhau nhưng không chịu ảnh hưởng là chuyện bình thưuờng: Ngẫu nhiên thôi. Ông Nguyễn Du không gặp ông Puskin ngày nào, lại càng không thể đọc tác phẩm của nhau, thế mà tính tình và cả khuôn mặt của hai cô Tachiana và Onga giống in Thuý Kiều với Thuý Vân. Huống hồ Trần Đăng Khoa và Tế Hanh cùng viết về cây tre, về cô gái và biển Việt Nam. Ta hẵng tạm xếp chuyện này sang một bên. Thế nguyên cớ nào đã dẫn đến sự liên tưởng hàng bưởi với những bà mẹ bế lũ con đầu trọc? 

TĐK: - Trước hết là cái đầu trọc rất ngộ nghĩnh và ấn tượng. Tục ngữ nói: "Túm kẻ có tóc không túm đứa trọc đầu". Đồng dao có câu hát: "Đầu trọc long lóc, như củ bình vôi...". Thơ Tú Xương: "Một thằng trọc tếch ngồi khua mõ"... Đầu trẻ con cũng hay cắt trọc cho mát và khỏi bị chấy. Quả bưởi vốn giống hình dáng đầu trẻ con. Hơn nữa trong mưa gió nó lại lúc lắc, đua đưa, ngọ nguậy hệt như đứa trẻ tung tẩy nghịch ngợm. Bưởi quả đã như trẻ con thì bưởi cây như bà mẹ là tất nhiên....       

VN: - Dẫu sao thì liên tưởng như thế cũng rất thú vị và bất ngờ. Đã có ai nhìn bưởi như Khoa nhìn đâu, mặc dù bưởi là thứ cây có ở vườn từ đời nảo đời nào, phải vậy không?      

TĐK: - Cái đó thì em chịu!   

VN: - Vì sao thơ tả mưa mà tác giả lại nghĩ đến chiến trận đến gươm và những cuộc hành quân? Phải chăng không khí chiến tranh lúc ấy có ảnh hưởng tới lối nghĩ, lối viết này?     

TĐK: - Ấy, câu hỏi này hay. Cũng lại là phát hiện của bác đấy. Em đã từng viết trực tiếp về những khẩu pháo, những băng đạn, những hố bom, những trận địa bỏ không. Bài "Mưa" không có bom đạn trực tiếp nhưng em nghĩ đến áo giáp của Thánh Gióng, đến những thanh gươm và các cuộc hành quân. Bác thấy mấy ông lí luận nói có đúng không: người viết nào chẳng chịu ảnh hưởng của thời mình sống! 

VN: - Đọc kĩ bài thơ thấy lớp lang rất mạch lạc. Tả cơn mưa từ cao xuống thấp, từ xa đến gần, từ rộng đến hẹp. Cuối cùng thu lại chỉ tả mưa ở vườn và sân. Đó có phải là một dụng ý nghệ thuật không? Hay chỉ đơn giản là vì chưa mưa thì còn nhìn được xa rộng, mưa đã "mù trắng nước" thì tầm nhìn thu hẹp chỉ còn thấy vườn và sân?         

TĐK: - Đây là sự phát hiện của bác đấy, chứ em viết hồn nhiên không bố trí lớp lang gì cả. Nhưng cũng có chút bài binh bố trận, có dụng ý. Đó là em chỉ tả thiên nhiên và đến cuối bài mới cho con người xuất hiện. "Bố em đi cày về. Đội sấm, Đội chớp, Đội cả trời mưa". Với đứa trẻ ở nhà quê, người thợ cày là lực sĩ, oai phong như thần. Em có thoáng nghĩ đến Sơn Tinh - Thuỷ Tinh. Nhưng câu thơ ấy lại chịu ảnh hưởng của Anh Thơ là chính.

Ngoài đường lội một vài người về chợ    

Trĩu gánh hàng như trĩu cả quang mưa

Ban đầu em viết "Bố em đi cày về. Đội nước, Đội cả trời mưa". Bài thơ in ở báo Văn nghệ. Trước khi in lại vào tập "Thơ Trần Đăng Khoa" của Ty Giáo dục Hải Hưng (1970) em đã chữa. Bác biết không, có mấy lí do phải chữa. Thứ nhất, em học Anh Thơ, nhưng câu thơ gần quá, không ổn, phải biến hoá hơn. Thứ hai, "đội nước" dễ gây hiểu nhầm là đội lọ, đội vò đi hứng nước. Thứ ba, đội trời mưa cũng là đội nước rồi.Câu thơ hoá ra thừa. Bởi thế em mới chữa thành "đội sấm, đội chớp". Nhân tiện em nói với bác rằng hơn bốn chục lần thơ em tái bản lần nào em cũng đọc lại, rà lại...         
VN: - Nghĩa là vẫn "thôi xao" suốt đời?   

TĐK: - Không hẳn là như vậy!         

VN: - Có nhiều người bảo rằng Trần Đăng Khoa chữa thơ tuy có hợp lí hơn nhưng có bài lại làm mất vẻ hồn nhiên và trẻ con đi. Cái đó ta sẽ bàn vào dịp khác. Xin hỏi câu cuối chót. Bây giờ nhà thơ Trần Đăng Khoa bốn mươi mốt tuổi đánh giá thế nào về bài "Mưa" của chú bé Khoa?         
TĐK: -  Câu hỏi thật thú vị. Trước đây Xuân Diệu cho rằng "Mưa" là bài thơ hay nhất của đời thơ Trần Đăng Khoa. Bấy giờ em còn bé nhưng cũng cảm thấy  Xuân Diệu đẩy bài thơ lên quá tầm của nó. Bài đó vẫn là bài thơ khá. Song không phải là nhất của em đâu. Có những bài viết cứ như không như bài "Trăng sáng sân nhà em". Bây giờ đọc lại, em lại thấy kinh ngạc. Không hiểu tại sao hồi ấy mình lại viết được một bài thơ như thế. Còn "Mưa" thì em không có cảm giác như vậy. Nếu bây giờ cho em chọn những bài thơ tâm đắc nhất của đời mình, chắc em sẽ chọn những bài ở phần sau Góc sân và khoảng trời, nhất là những bài viết gần đây. 

VN: - Cám ơn Trần Đăng khoa. Vậy là cùng với những câu hỏi của Xuân Diệu trong sách "Chân dung và đối thoại" của Trần Đăng Khoa (tr. 32 - 33) chúng ta đã có một tư liệu kha khá chung quanh bài thơ "Mưa" rồi!

                                                 Vũ Nho

                                       (Trần Đăng Khoa thần đồng thơ ca, NXB VHTT, Hà Nội, 2000)

Bình chọn bài viết
Điểm trung bình : Tổng điểm : 382 / 105
Bình chọn :
Đánh giá bài viết
Đánh giá bài viết
Họ và tên :
Email :
( Email này sẽ được ẩn )
Nội Dung :
 

Tin mới hơn
Tin cũ hơn